لزوم برگزاری جلسات پیشگیری از اعتیاد برای عموم مردم

1399/06/11 در ساعت 08:42:50

اصطلاح اعتیاد فقط به وابستگی به موادی مانند هروئین یا کوکائین اطلاق نمی شود. شخصی که نمی تواند جلوی مصرف داروی خاص یا مواد شیمیایی را بگیرد ، وابستگی به ماده دارد. بعضی از اعتیادها همچنین عدم توانایی برای متوقف کردن شرکت در فعالیت ها ، از قبیل قمار ، غذا خوردن ،کار، بازی های کامپیوتری و اینترنت را

لزوم برگزاری جلسات پیشگیری از اعتیاد برای عموم مردم

اصطلاح اعتیاد فقط به وابستگی به موادی مانند هروئین یا کوکائین اطلاق نمی شود. شخصی که نمی تواند جلوی مصرف داروی خاص یا مواد شیمیایی را بگیرد ، وابستگی به ماده دارد. بعضی از اعتیادها همچنین عدم توانایی برای متوقف کردن شرکت در فعالیت ها ، از قبیل قمار ، غذا خوردن ،کار، بازی های کامپیوتری و اینترنت  را شامل می شود. در این شرایط فرد دارای اعتیاد رفتاری است. بنابراین زمانی که ما از اعتیاد صحبت می کنیم می تواند شامل اعتیاد به مواد باشد یا به یک رفتار که لزوماً نابهنجار نیست اما به دلیل صرف زمان زیاد و به تعویق انداختن سایر مسئولیت ها زندگی، آسیب رسان خواهند شد. 

اعتیاد به مواد مخدر هم می تواند علت باشد و هم معلول . علت یعنی زمینه را برای آسیب ها و انحرافات اجتماعی دیگر فراهم می کند هم می تواند پیامد ناشی از مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه باشد. زمینه های مسئله اجتماعی مربوط به عوامل و شرایط مختلف موجود در جامعه، تغییرات ناهماهنگ و ترکیب نامتوازن ارکان و مؤلفه های درونی و بیرونی جامعه می باشد. وجود خشونت های خانوادگی، رفتار نابهنجار افراد و گروه های اجتماعی زمینه را برای گسترش مسائل اجتماعی در جامعه تقویت می کند .. پیشرفت وسایل زندگی و ارتقای آن، به خصوص در کشورهای جهان سوم، با تغییرات سریع اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی همراه بوده و تغییرات ناگهانی در این کشورها باعث تضاد و تفاوت های بی رویه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گردیده است. بنابراین  با توجه به میزان بالای آسیب رسانی اعتیاد پرداختن به موضوع مورد بحث اجتناب ناپذیر می باشد چنانچه نظریه پردازان حوزه سلامت روان اعتقاد دارند که برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید در دبیرستان و جوانی و به مرحله اجرا در آیند. 

سوالی که همیشه از طرف خانواده ها مطرح می شود این است که چه اقداماتی انجام دهیم که فرزندان ما معتاد نشوند؟ در سبب شناسی اعتیاد به الکل و مواد مخدر می توان به شرایط مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و روانی و همچنین نظام شخصیت فرد اشاره کرد و از جنبه جامعه شناسی می توان دوره نوجوانی، استعداد ارثی، فقدان قوانین و مقررات جدی، عدم امکانات حمایتی، استعمال اعضای درجه یک خانواده و ... را در گرایش به آن مؤثر دانست. بنابراین به طور کلی برای پاسخ به این سوال  باید سه حوزه را در نظر گرفت: فرد، خانواده، جامعه. فرد به عنوان تصمیم گیرنده نقش مهمی را ایفا می کند. عوامل فردی و ویژگی های شخصیتی مانند وجود اضطراب، استرس، افسردگی و یأس و سرخوردگی، و فقر شخصیتی باعث جستجوی فرد به دنبال عامل تسکین دهنده و شخصیت بخش می شود که مصرف مواد مخدر و به تدریج اعتیاد به آن ها یکی از این عوامل به ظاهر تسکین دهنده می باشد. فقدان هدف و ایده آل زندگی، ناامیدی و یأس، عدم اعتماد به نفس و ضعف اراده، شکست در رسیدن به آرزوها و آمال، رشد ناسالم شخصیت و سرخوردگی در زندگی و اجتماع از دیگر عوامل شخصیتی مؤثر در گرایش افراد به اعتیاد می باشد، اما همانطور که بیشتر نظریه پردازان بزرگ روانشناس تاکید می کنند شخصیت در بستر محیط رشد و نمو پیدا می کند. هر چند اهمیت نقش ژنتیک از کسی پوشیده نیست اما ویژگی هایی که ما به ارث می بریم در بستر محیط رشد یا تعدیل می گردد. خانواده به عنوان اولین و مهمترین محیط اجتماعی فرزندان نقش بسیار مهمی در شکل دادن به شخصیت فرزندان دارد. شرایط خانوادگی و سخت گیری یا آسان گیری افراطی، از هم پاشیدگی و اختلافات درونی خانواده و عدم درونی کردن ارزش ها و هنجارهای صحیح در خانواده، همگی در ایجاد انحرافاتی مانند اعتیاد نقش فراوانی دارند. امروزه ضمن عدم آگاهی بعضی خانواده نسبت به مهارت های فرزند پروری، وظایف آموزشی و نظارت والدین به مدارس(به ویژه مدارس غیر دولتی)، مهدکودک ها و ... سپرده می شود و در نهایت نظارت خانواده بر فرزندان کمتر شده و همین مسئله موجب جامعه پذیری و آموزش غلط افراد در گروه های همسالان شده که پدیده های مانند اعتیاد را می تواند به دنبال داشته باشد. 

جامعه نیز نقش مهمی را در پیشگیری از اعتیاد ایفا می کند. جامعه  ای که در آن مشکلات اقتصادی، عدم اطمینان به آینده، بیکاری، فشار اقتصادی و نداشتن امکانات رفاهی، نابرابری اقتصادی وجود داشته باشد اکثراً باعث یأس و سرخوردگی در افراد آن جامعه به ویژه افراد آسیب پذیر خواهد شد. هر انسانی تحت تأثیر ارزش ها، هنجارها، آداب و رسوم و ایده هایی است که در جامعه تبلیغ و منتشر می شود. اما در جوامع در حال گذار که تغییرات سریع فرهنگی حاصل می شود، فرد دچار خودباختگی فرهنگی شده  و ارزش ها روز به روز تغییر می کند و اختلال هنجاری ایجاد می شود که همه این مسائل در ایجاد انحرافاتی مانند اعتیاد بی تأثیر نیست. بنابراین شکل گیری و تقویت بحران هویت ناشی از ضعف فرهنگ و ارزش های رایج در بین افراد جامعه باعث کاهش اعتماد افراد نسبت به هنجارهای جامعه می شود. 

سخن آخر 

یکی از مهمترین اقدامات در پیشگیری از اعتیاد، آموزش (به والدین، کودکان، نوجوانان) است. آموزش، در دسترس ترین و کم هزینه ترین و البته موثرترین رویکرد برای پیشگیری از اعتیاد است. گاهی پیشگیری خود می تواند نوعی درمان باشد به این معنا که اگر فردی با وجود رعایت اصول تربیتی و آموزشی از جانب خانواده، به مصرف مواد روی آورد احتمال ترک مواد مخدر نسبت به سایر افراد مبتلا، بیشتر خواهد بود.  آموزش ها باید مناسب سن و جایگاه افراد باشد. نوجوانان باید انواع مواد مخدر و اثرات مخرب آنها بر فرد مصرف کننده و خانواده را بشناسند. کودکان و نوجوانان باید تأثیر همسالان را بر مصرف مواد بدانند و در انتخاب دوست دقت کنند و آموزش ببینند. باید یاد بگیرند نه بگویند کلمه ای که بارها در بعضی خانواده ها سرکوب شده است چون کودک سربراه با خواسته های حتی نامعقول عزیزان مخالفت نمی کند. به جوانان هنگام پا نهادن به  اتفاقات مهم زندگیشان مانند دانشگاه، سربازی، ازدواج و .... باید آموزش های لازم در زمینه پیشگیری از اعتیاد داده شود. نباید از ارائه اطلاعات به فرزندان، به ویژه نوجوانان ترسید. چشم و گوش بچه ها باز نمی شود! چون از ابتدا بسته نبوده است. همسالان ، تلویزیون و اینترنت کنجکاوی را در ذهن فرزندان ما ایجاد کرده اند و وظیفه ما جهت دادن مناسب به این کنجکاوی هاست. در یکی از مدارس یکی از والدین دلسوز به بنده گفت آیا معرفی مواد مخدر اشتباه نیست. به اتفاق ایشان به کلاس رفتیم و سوالی را مطرح کردم: دانش آموزان عزیز می تونید مواد مخدر رو برای ما نام ببرید؟ ده ها ماده مخدر نام برده شد یکی از آنها ناس بود. بعد از کلاس از او  پرسیدم می دونید ناس چیه؟ خندیدن و گفتن تا حالا نشنیدم.  فرزندان ما اگر از ما اطلاعات درست(مناسب سن) دریافت نکنند، اطلاعات نادرست را از همسالان بدست می آورند. زمانی ما به عنوان والدین می توانیم آموزش بدهیم که آموزش دیده باشیم. متاسفانه بیشتر والدین از حضور در این جلسات خوداری می کنند. بخشی از  هدف واحد سلامت روان مرکز بهداشت هم جهت با همکاران دیگرمان در آموزش و پرورش و اورژانس اجتماعی، ارتقای سطح آگاهی افراد در زمینه اعتیاد است. 

منبع: سایت روان بنیان

 

 

نظر جدید
شما هم نظر دهید:
0%